PLOS NTDs: bả đường pha nước ngọt có ga trộn nấm men RNAi diệt 94–100% muỗi Aedes, Anopheles, Culex, giữ hiệu lực ít nhất 14 tháng

Nghiên cứu đăng trên PLOS Neglected Tropical Diseases ngày 21/9/2026 (Trường Y Đại học Indiana, Đại học Notre Dame và Đại học West Indies tại Trinidad và Tobago) thử bả đường dẫn dụ có đích (ATSB) chứa chủng nấm men biến đổi gen Sh.463 sinh phân tử RNAi, pha trong ba loại bả: nước ngọt có ga (Coca-Cola), dung dịch đường 10% và bả muỗi thương mại BaitStab.

Nội dung chính

• Trong phòng thí nghiệm, mọi công thức bả nấm men RNAi đều cho tỷ lệ chết trung bình 87–100%, so với 0–9% ở nhóm đối chứng; công thức pha nước ngọt có ga cho kết quả cao nhất, 94–100% với tất cả các loài muỗi thử (Aedes, Anopheles, Culex).
• Thử nghiệm bán thực địa tại Trinidad với các loại hoa, quả thường có quanh nhà cho thấy bả nước ngọt vẫn hiệu quả khi có nhiều nguồn đường tự nhiên cạnh tranh (thử với Aedes albopictus và Culex quinquefasciatus); tuy nhiên một số loại hoa, quả làm giảm đáng kể tỷ lệ chết, tùy loài muỗi, giới tính và loại hoa quả, nên cần thêm thử nghiệm thực địa.
• Công thức Sh.463 + nước ngọt giữ hoạt tính ít nhất 14 tháng: tỷ lệ chết duy trì 100% với Culex quinquefasciatus và 93–100% với Aedes aegypti, Anopheles gambiae, Anopheles stephensi. Bả cũng cho kết quả tốt khi đặt trong mẫu thử nghiệm dụng cụ cho ăn làm từ chai nước ngọt.
• Nhóm tác giả cho rằng bả nước ngọt chứa nấm men RNAi có thể trở thành công cụ bền, dễ mở rộng, dùng như một thành phần của chương trình quản lý véc tơ tổng hợp.

Góc nhìn VPMA

Đây là kết quả nghiên cứu, chưa phải sản phẩm được phép lưu hành tại Việt Nam. Hướng “bả đường dẫn dụ có đích” giúp giảm phun diện rộng và có thể nhắm theo loài; hội viên nên theo dõi khi có đánh giá thực địa và quy định quản lý tương ứng.

Nguồn: PLOS Neglected Tropical Diseases – Soda-baited RNAi yeast insecticides as effective Attractive Targeted Sugar Baits (ATSBs) for mosquito control (tóm tắt, biên dịch bởi VPMA).

← Quay lại Tin tứcGiải pháp mới trong kiểm soát côn trùng →