Mối
Mối nhà (Coptotermes)
Coptotermes spp.
Mối đất tấn công công trình, đồ gỗ; đi trong đường mui đất.
Phá hoại công trìnhĐi trong đường muiMối cánh bay vào mùa mưa
Nhận dạng
- Mối thợ màu trắng ngà, mềm; mối lính đầu vàng nâu, hàm to.
- Mối lính Coptotermes tiết dịch trắng từ đầu khi bị tấn công.
- Mối cánh: hai đôi cánh dài bằng nhau – phân biệt với kiến cánh (eo thắt, cánh không đều).
Sinh học & vòng đời
- 1
Trứng
Mối chúa đẻ trong tổ.
- 2
Mối non
Phát triển thành mối thợ, mối lính hoặc mối sinh sản.
- 3
Mối cánh
Bay ra (thường sau mưa, về chiều tối, bị hút theo ánh đèn), rụng cánh, ghép cặp lập tổ mới.
Biến thái không hoàn toàn; đàn mối có thể rất lớn và tồn tại nhiều năm.
Tập tính & nơi sống
- Tổ chính thường ở trong đất; mối đi lên công trình qua đường mui đất để tránh khô và ánh sáng.
- Ăn gỗ, giấy, vật liệu chứa cellulose; có thể xuyên qua khe hở rất nhỏ của nền, tường.
Tác hại & bệnh truyền
- Phá hoại khung cửa, sàn gỗ, đồ gỗ, sách vở, hàng hóa trong kho.
- Có thể làm suy yếu kết cấu gỗ của công trình, thiệt hại lớn nếu phát hiện muộn.
Dấu hiệu phát hiện
- Đường mui đất trên tường, chân cột, khung cửa.
- Gỗ gõ nghe bộp, rỗng bên trong.
- Cánh mối rụng quanh cửa sổ, đèn sau mưa.
Phòng ngừa – vệ sinh môi trường trước tiên
- Không để gỗ, giấy, thùng các-tông tiếp xúc trực tiếp với nền đất.
- Khắc phục rò rỉ nước, giữ khô chân tường.
- Kiểm tra định kỳ khung cửa, chân tường, tủ âm tường.
- Công trình mới: xử lý phòng mối nền móng theo tiêu chuẩn.
Khi nào gọi dịch vụ chuyên nghiệp?
- Phát hiện đường mui, gỗ rỗng – nên gọi dịch vụ chuyên nghiệp sớm, không tự phá đường mui.
- Cần khảo sát xác định tổ, lựa chọn biện pháp phù hợp (hệ thống bả, xử lý đất, xử lý gỗ).
Nội dung mang tính tham khảo cho cộng đồng, tổng hợp từ các nguồn nêu trên. Khi có dấu hiệu bệnh, hãy đến cơ sở y tế; khi dùng chế phẩm diệt côn trùng, luôn tuân thủ nhãn sản phẩm và hướng dẫn của cơ quan y tế. Ảnh minh họa từ Wikimedia Commons theo giấy phép ghi tại mỗi ảnh.