Bài đăng ngày 4/2/2026 trên PLOS ONE đánh giá cách quản lý nguồn ấu trùng (LSM) dùng drone chụp ảnh và mô hình AI xếp hạng nguy cơ vũng nước tại 8 tiểu khu, huyện Kwaebibirem, vùng Eastern (Ghana): số điểm nước phát hiện tăng hơn ba lần, lượng thuốc diệt ấu trùng giảm hơn 60%, nhân công giảm khoảng 50%. Số ca sốt rét ở nhóm can thiệp tương đương nhóm đối chứng.
Nội dung chính
- Tạp chí: PLoS One 21(2): e0340690. DOI 10.1371/journal.pone.0340690. Nhận 14/6/2025, chấp nhận 24/12/2025, đăng 4/2/2026. Tác giả Bokpin GA, Adzei FA, Dadzie S, Umeda M, Kim J.
- Quy trình: drone DJI Mavic 3 Multispectral (chỉ dùng camera RGB) bay chụp 1–2 ngày trước khi phun; AI nhận diện vũng nước và gắn nhãn nguy cơ cao hoặc thấp; tọa độ được gửi tới tổ phun qua ứng dụng di động.
- Bố trí: 4 tiểu khu can thiệp (Abaam, Asuom, Takyiman, Nkwantanang) và 4 tiểu khu đối chứng làm LSM thủ công (Subi, Kade, Pramkese, Abodom). Can thiệp trong mùa khô, tháng 9–12/2024, mỗi tiểu khu khoảng 4 tuần. Mô hình AI được huấn luyện trên 4.021 vũng nước khảo sát tháng 1–8/2024 tại Sierra Leone và Ghana.
- Hạn chế theo tác giả: chỉ làm trong mùa khô với lượng mưa dưới trung bình; cần đánh giá dài hơn qua các mùa lây truyền.
Góc nhìn VPMA
Thử nghiệm với muỗi sốt rét ở Ghana. Cách “khảo sát trước, xử lý đúng chỗ” có thể tham khảo khi hội viên xử lý ấu trùng trên diện rộng; không suy ra hiệu quả dịch tễ.
Đọc bài gốc tại: PLOS ONE
- Nguồn
- PLOS ONE
- Ngày đăng / ban hành
- 4/2/2026
- Chuyên mục
- Giải pháp mới trong kiểm soát côn trùng
- Tạp chí
- PLoS One 21(2): e0340690
- DOI
- 10.1371/journal.pone.0340690
Ghi chú biên tập: Bài viết là bản tóm tắt, biên dịch và bình luận ngắn của VPMA, không sao chép toàn văn. Nội dung gốc và bản quyền thuộc về nguồn đã dẫn. Ảnh: Hình 3 bài PLOS ONE (điểm nước phát hiện bằng drone/AI và bằng cách thủ công tại bốn tiểu khu, giấy phép CC BY).
Nguồn: PLOS ONE (tóm tắt, biên dịch bởi VPMA).