Ký sinh hút máu
Chấy đầu
Pediculus humanus capitis
Ký sinh trên da đầu, lây khi chạm đầu; không cần phun thuốc trong nhà.
Sống trên da đầuLây khi chạm đầuKhông cần phun nhà
Nhận dạng
- Côn trùng nhỏ không cánh, màu xám trắng đến nâu.
- Trứng (trứng chí) dính chặt vào sợi tóc sát da đầu.
Sinh học & vòng đời
- 1
Trứng chí
Gắn chặt vào tóc sát da đầu.
- 2
Chấy non
Hút máu, lột xác nhiều lần.
- 3
Chấy trưởng thành
Sống trên đầu người, hút máu nhiều lần mỗi ngày.
Rời khỏi đầu người, chấy chỉ sống được khoảng 1–2 ngày (UC IPM).
Tập tính & nơi sống
- Chỉ sống trên người; không sống trên vật nuôi.
- Không nhảy, không bay – chỉ bò; lây chủ yếu khi chạm đầu trực tiếp (UC IPM, CDC).
- Hay gặp ở trẻ em tuổi đi học.
Tác hại & bệnh truyền
- Gây ngứa da đầu, gãi nhiều có thể trầy xước, nhiễm trùng.
- CDC: chấy đầu không được biết là truyền bệnh.
Dấu hiệu phát hiện
- Ngứa da đầu, thấy chấy bò hoặc trứng chí sát chân tóc (sau tai, gáy).
Phòng ngừa – vệ sinh môi trường trước tiên
- Hạn chế chạm đầu, dùng chung lược, mũ, khăn.
- Khi phát hiện: điều trị theo hướng dẫn của nhân viên y tế/dược sĩ, chải bằng lược bí khi tóc ướt.
- Giặt nước nóng gối, mũ, khăn đã dùng trong 1–2 ngày gần nhất.
Khi nào gọi dịch vụ chuyên nghiệp?
- Chấy đầu là vấn đề y tế cá nhân: hỏi ý kiến nhân viên y tế. Không cần phun hóa chất trong nhà (CDC).
Nguồn tham khảo
Nội dung mang tính tham khảo cho cộng đồng, tổng hợp từ các nguồn nêu trên. Khi có dấu hiệu bệnh, hãy đến cơ sở y tế; khi dùng chế phẩm diệt côn trùng, luôn tuân thủ nhãn sản phẩm và hướng dẫn của cơ quan y tế. Ảnh minh họa từ Wikimedia Commons theo giấy phép ghi tại mỗi ảnh.