Côn trùng hại kho
Mọt gạo
Sitophilus oryzae
Bọ cánh cứng nhỏ có vòi, đục vào hạt gạo, ngô; ấu trùng sống trong hạt.
Hại gạo, ngũ cốcẤu trùng sống trong hạtCó vòi dài
Nhận dạng
- Bọ cánh cứng nhỏ màu nâu sẫm, đầu kéo dài thành vòi.
- Trên cánh thường có bốn đốm vàng nâu nhạt.
Sinh học & vòng đời
- 1
Trứng
Con cái khoét lỗ trên hạt, đẻ trứng rồi bịt lại.
- 2
Ấu trùng
Ăn và phát triển bên trong hạt.
- 3
Nhộng
Trong hạt.
- 4
Mọt trưởng thành
Đục lỗ chui ra, tiếp tục sinh sản.
Vì ấu trùng phát triển bên trong hạt, hạt trông bình thường vẫn có thể đang nhiễm mọt.
Tập tính & nơi sống
- Hại gạo, ngô, lúa mì, mì sợi, thức ăn chăn nuôi dạng hạt.
- Phát triển mạnh trong kho ấm, ẩm.
Tác hại & bệnh truyền
- Làm giảm khối lượng, chất lượng lương thực; hạt bị đục rỗng.
- Hàng nhiễm mọt bị trả lại, gây thiệt hại kinh tế.
Dấu hiệu phát hiện
- Mọt bò trong thùng gạo, bao hàng.
- Hạt có lỗ tròn nhỏ, nhiều bụi bột.
Phòng ngừa – vệ sinh môi trường trước tiên
- Mua gạo bao bì nguyên vẹn, lượng vừa đủ dùng.
- Bảo quản trong thùng kín, nơi khô mát; hàng cũ dùng trước.
- Loại bỏ lương thực nhiễm mọt; vệ sinh thùng chứa trước khi đổ gạo mới.
- Lương thực, bột ít dùng có thể bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh để phòng côn trùng kho (UC IPM).
Khi nào gọi dịch vụ chuyên nghiệp?
- Kho lương thực, nhà máy xay xát, kho thức ăn chăn nuôi bị nhiễm – cần đơn vị chuyên môn đánh giá, xử lý (kể cả xông hơi khử trùng theo quy định).
Nguồn tham khảo
Nội dung mang tính tham khảo cho cộng đồng, tổng hợp từ các nguồn nêu trên. Khi có dấu hiệu bệnh, hãy đến cơ sở y tế; khi dùng chế phẩm diệt côn trùng, luôn tuân thủ nhãn sản phẩm và hướng dẫn của cơ quan y tế. Ảnh minh họa từ Wikimedia Commons theo giấy phép ghi tại mỗi ảnh.