Muỗi
Muỗi nhà (Culex)
Culex spp.
Muỗi nâu đốt đêm, sinh sản ở nước bẩn; một số loài truyền viêm não Nhật Bản.
Đốt về đêmNước bẩn, cống rãnhViêm não Nhật Bản, giun chỉ
Nhận dạng
- Muỗi màu nâu, không có vằn trắng nổi bật.
- Khi đậu, thân song song với bề mặt.
- Bọ gậy treo nghiêng dưới mặt nước nhờ ống thở dài; trứng kết thành “bè” nổi.
Sinh học & vòng đời
- 1
Bè trứng
Nhiều trứng dính thành bè nổi trên mặt nước.
- 2
Bọ gậy
Treo nghiêng dưới mặt nước bằng ống thở.
- 3
Quăng
Giai đoạn chuyển tiếp trong nước.
- 4
Muỗi trưởng thành
Hoạt động và đốt về đêm.
Culex quinquefasciatus ưa nước giàu chất hữu cơ: cống rãnh, hố ga, bể phốt hở, ao tù.
Tập tính & nơi sống
- Đốt về đêm, trong và ngoài nhà; là loài muỗi gây phiền toái phổ biến ở đô thị.
- Culex tritaeniorhynchus sinh sản nhiều ở ruộng lúa, liên quan chăn nuôi lợn.
Tác hại & bệnh truyền
- Culex là trung gian chính truyền vi rút viêm não Nhật Bản (WHO) – bệnh có vắc xin phòng.
- Culex quinquefasciatus là trung gian truyền giun chỉ bạch huyết (WHO).
- Đốt gây ngứa, mất ngủ.
Dấu hiệu phát hiện
- Nhiều muỗi đốt ban đêm, nhất là gần cống rãnh, hố ga.
- Bọ gậy trong nước thải ứ đọng, bể phốt hở.
Phòng ngừa – vệ sinh môi trường trước tiên
- Khơi thông cống rãnh, không để nước thải ứ đọng; đậy kín hố ga, bể phốt, lắp lưới ống thông hơi bể phốt.
- Ngủ màn, lắp lưới chống muỗi.
- Tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản cho trẻ theo chương trình tiêm chủng.
Khi nào gọi dịch vụ chuyên nghiệp?
- Hệ thống thoát nước, xử lý nước thải lớn (khu công nghiệp, khu dân cư) cần giám sát và xử lý ổ bọ gậy chuyên nghiệp.
- Muỗi nhiều kéo dài dù đã vệ sinh môi trường.
Nội dung mang tính tham khảo cho cộng đồng, tổng hợp từ các nguồn nêu trên. Khi có dấu hiệu bệnh, hãy đến cơ sở y tế; khi dùng chế phẩm diệt côn trùng, luôn tuân thủ nhãn sản phẩm và hướng dẫn của cơ quan y tế. Ảnh minh họa từ Wikimedia Commons theo giấy phép ghi tại mỗi ảnh.