Parasites & Vectors: muỗi Aedes aegypti ở Jamaica kháng cùng lúc permethrin, deltamethrin và malathion, có quần thể tỷ lệ chết 0% sau 30 phút thử

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Parasites & Vectors ngày 27/9/2026 của Đại học West Indies, Bộ Y tế và Phúc lợi Jamaica và CDC Hoa Kỳ cho thấy muỗi Aedes aegypti ở cả thành thị (Kingston và St Andrew) lẫn nông thôn (Lances Bay, Hanover) kháng nhiều nhóm hóa chất: permethrin, deltamethrin và malathion.

Côn trùngHóa chất

Nội dung chính

• Thử nghiệm bằng phương pháp chai CDC tại thời điểm chẩn đoán 30 phút: quần thể thành thị Kingston – St Andrew có tỷ lệ chết 0% với permethrin, 22,0% ± 2,7% với deltamethrin và 70,5% ± 9,8% với malathion.
• Quần thể nông thôn Hanover còn kháng mạnh hơn: tỷ lệ chết 0% với permethrin và malathion, chỉ 8,1% ± 2,6% với deltamethrin. Muỗi Aedes albopictus ở Kingston – St Andrew cũng kháng deltamethrin, tỷ lệ chết dưới ngưỡng nhạy cảm của CDC.
• Phân tích phiên mã cho thấy sau khi tiếp xúc malathion, muỗi tăng mạnh biểu hiện các gen giải độc và gen liên quan lớp vỏ cutin; với pyriproxyfen (chất điều hòa sinh trưởng côn trùng), phản ứng ở mức vừa nhưng rộng, liên quan đường chuyển hóa và nội tiết.
• Nhóm tác giả kết luận tình trạng kháng ở Jamaica phổ biến, không đồng đều và thay đổi theo thời gian; cần giám sát kháng tại chỗ và quản lý véc tơ tổng hợp, không chỉ dựa vào nhóm pyrethroid.

Góc nhìn VPMA

Kết quả cho thấy cùng một loài muỗi nhưng mức kháng khác hẳn giữa thành thị và nông thôn, giữa các nhóm hóa chất. Hội viên dùng chế phẩm nhóm pyrethroid và lân hữu cơ để diệt muỗi nên theo dõi kết quả giám sát kháng của cơ quan y tế dự phòng tại địa phương, luân phiên hoạt chất theo hướng dẫn chuyên môn và kết hợp diệt bọ gậy, xử lý nguồn sinh sản.

Nguồn: Parasites & Vectors – Phenotypic insecticide resistance in Jamaican Aedes spp. and resistance-associated transcripts in Aedes aegypti (tóm tắt, biên dịch bởi VPMA).

← Quay lại Tin tứcNghiên cứu khoa học →