PLOS NTDs: cảnh báo sớm sốt xuất huyết E-Dengue ở An Giang, Tây Ninh gặp rào cản về chính sách, phối hợp và thói quen “chỉ lo mùa mưa”

Bài đăng ngày 25/9/2026 trên PLOS Neglected Tropical Diseases phỏng vấn sâu 15 người trực tiếp tham gia đợt thí điểm hệ thống cảnh báo sớm E-Dengue (tháng 9–12/2025) tại An Giang và Tây Ninh: thiếu chính sách hỗ trợ, các bên ít hiểu khái niệm cảnh báo sớm và khó khăn khi vận hành khiến cảnh báo chưa chuyển thành hành động diệt lăng quăng chủ động.

Bệnh do côn trùng truyền

Nội dung chính

• Tạp chí: PLoS Negl Trop Dis 20(9): e0014754. DOI 10.1371/journal.pntd.0014754. Nhận 24/2/2026, chấp nhận 11/9/2026, đăng 25/9/2026. Tác giả Do KQ, Nguyen HT, Nguyen TTT, Pham CT và cộng sự (Đại học Queensland, Đại học Griffith, Viện Pasteur TP.HCM, CDC TP.HCM, Đại học Y Hà Nội). Dự án E-Dengue do Wellcome Trust (Anh) tài trợ.
• Theo bài, E-Dengue dự báo dịch trước tối đa 3 tháng dựa trên dữ liệu khí tượng, xã hội, dịch tễ và phòng chống, độ chính xác chung 69%. Số ca báo cáo hằng năm giai đoạn 2021–2025 ghi trong bài là 8.377 ở An Giang và 10.713 ở Tây Ninh; năm 2025 Tây Ninh có đợt dịch lớn toàn tỉnh.
• Người được phỏng vấn (tháng 9–10/2025) gồm cán bộ Sở Y tế, CDC, trung tâm y tế khu vực, lãnh đạo UBND xã, trạm y tế xã và cộng tác viên y tế ở hai tỉnh.
• Rào cản phía cộng đồng: người dân quen nghĩ sốt xuất huyết chỉ đến vào mùa mưa nên ít hành động khi có cảnh báo sớm; nhiều người coi diệt lăng quăng là việc của ngành y tế và chính quyền; khó khăn kinh tế, thiếu nước do thời tiết cực đoan và biện pháp chưa phù hợp làm giảm sự tham gia của hộ gia đình. Tác giả kết luận chỉ có thông tin cảnh báo thì chưa đủ.

Góc nhìn VPMA

Nghiên cứu định tính tại Việt Nam, cỡ mẫu nhỏ (15 người). Khi tham gia chiến dịch diệt lăng quăng cùng địa phương, hội viên lưu ý người dân cần hướng dẫn cụ thể, phù hợp hoàn cảnh (nhất là nơi phải trữ nước), không chỉ thông báo nguy cơ.

Nguồn: PLOS Neglected Tropical Diseases (tóm tắt, biên dịch bởi VPMA).

← Quay lại Tin tứcNghiên cứu khoa học →