Bài đăng ngày 24/9/2026 trên PLOS Neglected Tropical Diseases: nhóm Đại học Antioquia chọn lọc một dòng Ae. aegypti kháng ở Colombia bằng permethrin (pyrethroid nhóm I) và lambda-cyhalothrin (nhóm II) ở nồng độ thấp (LC25) và cao (LC75), rồi đo đột biến kdr, hoạt tính enzyme và giải trình tự RNA.
Nội dung chính
- Tạp chí: PLoS Negl Trop Dis 20(9): e0014144. DOI 10.1371/journal.pntd.0014144. Nhận 11/3/2026, chấp nhận 11/9/2026, đăng 24/9/2026. Tác giả Muñoz AM và cộng sự.
- Đột biến kdr (F1534C, V410L, V1016I) và enzyme giải độc chỉ góp phần kháng ở mức vừa phải; dòng gốc đã gần cố định F1534C trước khi chọn lọc. Dòng chọn bằng lambda-cyhalothrin ở LC75 tăng tỷ số kháng khoảng 3 lần chỉ sau hai thế hệ.
- Lambda-cyhalothrin làm tăng biểu hiện gen chuỗi vận chuyển điện tử, ty thể, chống stress oxy hóa và tRNA. Permethrin làm tăng mạnh gen biểu bì (cuticle), CYP450 (nhất là CYP4) và protein gắn mùi; mức tăng lớn hơn khi nồng độ cao hơn.
- Kết luận của tác giả: cần cân nhắc cả loại pyrethroid và nồng độ sử dụng; liều thấp ngoài thực địa (pha loãng, phủ không đều) vẫn có thể chọn lọc khả năng chịu thuốc.
Góc nhìn VPMA
Thí nghiệm trên một dòng muỗi Colombia. Hội viên lưu ý pha đúng liều, phủ đều khi phun; không dùng kết quả này để kết luận về quần thể muỗi trong nước.
Đọc bài gốc tại: PLOS Neglected Tropical Diseases
- Nguồn
- PLOS Neglected Tropical Diseases
- Ngày đăng / ban hành
- 24/9/2026
- Chuyên mục
- Nghiên cứu khoa học · Côn trùng, Hóa chất
- Tạp chí
- PLoS Negl Trop Dis 20(9): e0014144
- DOI
- 10.1371/journal.pntd.0014144
Ghi chú biên tập: Bài viết là bản tóm tắt, biên dịch và bình luận ngắn của VPMA, không sao chép toàn văn. Nội dung gốc và bản quyền thuộc về nguồn đã dẫn. Ảnh: Hình 1 bài PLOS NTDs (sơ đồ thiết kế thí nghiệm, giấy phép CC BY).
Nguồn: PLOS Neglected Tropical Diseases (tóm tắt, biên dịch bởi VPMA).