Công bố ngày 15/6/2026, tổng quan hệ thống và phân tích gộp trên PLOS Neglected Tropical Diseases gom chín nghiên cứu (2015–2025) về Ae. aegypti tại Nigeria. Tỷ lệ chết gộp thấp với pyrethroid và DDT, dao động với carbamate, cao hơn với lân hữu cơ.
Nội dung chính
- Nhóm tại Bayero University Kano và Ahmadu Bello University Zaria làm theo PRISMA 2020; giao thức đăng trên Open Science Framework (DOI 10.17605/OSF.IO/CTUH8). Tìm được 130 bản ghi, bỏ 45 bản trùng, sàng còn 9 nghiên cứu đưa vào.
- Tỷ lệ chết gộp: pyrethroid 75,6% (KTC 95%: 40,5–93,4), DDT 28,0% (6,6–68,3), carbamate 91,1% (22,6–99,7), lân hữu cơ 98,3% (96,8–99,1). Bài nói các mức pyrethroid và DDT nằm dưới ngưỡng nhạy 90% của WHO trong phép thử mà các nghiên cứu dùng.
- Carbamate nhạy hoàn toàn ở Abia và kháng ở Kogi, theo tóm tắt. Lân hữu cơ có tỷ lệ chết gộp cao nhất nhưng bài ghi kháng đang xuất hiện ở một số bang. Cơ chế được nêu gồm đột biến kdr F1534C thường gặp và enzyme giải độc tăng.
- Tạp chí: PLoS Negl Trop Dis 20(6): e0014421. DOI 10.1371/journal.pntd.0014421. Không có kinh phí riêng. Bài không đưa số liệu Việt Nam.
Góc nhìn VPMA
Một loài muỗi có thể kháng nhóm hóa chất này và còn nhạy nhóm khác, và kết quả khác nhau giữa các bang. Không dùng số Nigeria để kết luận độ nhạy tại Việt Nam.
Đọc bài gốc tại: PLOS Neglected Tropical Diseases
- Nguồn
- PLOS Neglected Tropical Diseases
- Ngày đăng / ban hành
- 15/6/2026
- Chuyên mục
- Nghiên cứu khoa học · Hóa chất, Côn trùng
- Tạp chí
- PLoS Negl Trop Dis 20(6): e0014421
- DOI
- 10.1371/journal.pntd.0014421
Ghi chú biên tập: Bài viết là bản tóm tắt, biên dịch và bình luận ngắn của VPMA, không sao chép toàn văn. Nội dung gốc và bản quyền thuộc về nguồn đã dẫn. Ảnh minh họa mang tính tượng trưng, không phải ảnh chụp sự kiện thực tế.
Nguồn: PLOS Neglected Tropical Diseases (tóm tắt, biên dịch bởi VPMA).