Công bố ngày 17/10/2025: scoping review 877 bài toàn văn về giám sát véc tơ Aedes, kiểm soát và kháng thuốc tại châu Phi (1980–2023). Chỉ Senegal và La Réunion có hệ giám sát dài hạn được công bố; bằng chứng RCT/dịch tễ về hiệu quả kiểm soát còn mỏng; nhiều thử nghiệm kháng thuốc dùng liều Anopheles nên có thể đánh giá thấp mức kháng của Aedes.
Nội dung chính
- Tạp chí: Parasit Vectors. DOI 10.1186/s13071-025-07049-7. Từ 17.337 bản ghi, 877 bài toàn văn; trong đó 7 bài giám sát kéo dài, 56 bài kiểm soát, 57 bài kháng thuốc.
- Giám sát dài hạn chỉ thấy rõ ở Senegal (Kedougou, Ferlo) và La Réunion; 50/54 nước không có bài đạt định nghĩa giám sát thường quy của nhóm tác giả.
- Kiểm soát: chủ yếu bioassay hoặc trước–sau; ít đầu ra dịch tễ. Ứng phó dịch thường kết hợp diệt ấu trùng, phun ULV và giảm nguồn ấu trùng cộng đồng. Kháng thuốc: chủ yếu WHO tube trên trưởng thành; Ae. aegypti và Ae. albopictus; permethrin/deltamethrin kháng phổ biến ở Tây và Trung Phi; temephos kháng chỉ ghi nhận ở Cabo Verde sau nhiều thập kỷ dùng.
- Nhóm khuyến nghị kế hoạch ứng phó khẩn cấp dựa bằng chứng, dùng nồng độ chẩn đoán WHO 2022 cho Aedes, và mở rộng thử nghiệm ấu trùng.
Góc nhìn VPMA
Tổng quan châu Phi. Không thay thế số liệu giám sát hay kháng thuốc tại Việt Nam.
Đọc bài gốc tại: Parasites & Vectors
- Nguồn
- Parasites & Vectors
- Ngày đăng / ban hành
- 17/10/2025
- Chuyên mục
- Nghiên cứu khoa học · Côn trùng
- DOI
- 10.1186/s13071-025-07049-7
- Phạm vi
- 1980–2023
Ghi chú biên tập: Bài viết là bản tóm tắt, biên dịch và bình luận ngắn của VPMA, không sao chép toàn văn. Nội dung gốc và bản quyền thuộc về nguồn đã dẫn. Ảnh: Hình 2 bài Parasites & Vectors (bản đồ số công bố).
Nguồn: Parasites & Vectors (tóm tắt, biên dịch bởi VPMA).